Geleceginegitimi yapıtımdan aktarılan bölüm:
ÇAĞIMIZIN ROBOTLARI, AKILLI MAKİNALARI VE YAPAY ZEKA
Aslında yapıtımın konusu olmayan ve benim alanıma girmeyen; ancak Çağdaş Eğitim Sistemlerinde, dünyadaki bilim, teknoloji, bilişim vb. Alanlarda çağdaş gelişmelere uygun her alanda gelişmeler eğitim le doğrudan ilişkili ve bağlantılı olduğu dikkatler alındığında; ülkemizin dünyadaki gelişmelere seyirci kalamayacağı, ihtiyaçlarını dışarıdan alan Dışa Bağımlı bir ülke olmaktan çıkarak çağı yakalayabilmesi için çağdaş gelişmelere uygun acilen eğitimden başlanarak endüstri, bilim, teknoloji, bilişim, dijital, iletişim vb. birçok alanda değişimler sağlaması gelişmesi ve kalkınması için zorunlu ve kaçınılmaz olmaktadır. Daha doğrusu çağa uygun robot teknolojilerinden ve yapay zekadan her alanda yararlana bilmesi öncelikli eğitilmiş ve donanımlı elemanlarla yani insan gücü ile gerçekleşmektedir.
Bu nedenle her türlü gelişme, değişme akla geldiğinde eğitimin önemi yadsınamaz düzeyde önem kazanmaktadır. Özellikle ülkemizin tarım ve hayvancılık alanlarından başlanarak, üç tarafı deniz olduğu dikkate alındığında denizcilik, deniz teknolojilerinden en üst düzeyde yararlanmamız gerektiği, bunun içinde robotlara gereksinim duyulduğu, endüstri alanında ve havacılık, savunmaya yönelik hava teknolojileri ve robotlarına ihtiyaç bulundu ğu; kısaca her alanda fabrikaların, üretim tesislerinde robotlara ihtiyaç duyulduğu, aşağıda robotlar ve yapay zeka konusundaki verdiğim kısa bilgiler incelendiğinde, önemi daha iyi anlaşılacaktır. Bu nedenle öncelikli bunları kullanacak ara gücü elemanlarına, yetişmiş üst düzeydeki kadrolara olan ihtiyaçlarımızın eğitimle sağlanacağı, bu nedenle de Mesleki, Mesleki Teknik yani Teknoloji ve İşe Hayata Hazırlayıcı her kademedeki okul türlerinin her kademesi ve aşamasında, robotlara ve yapay zekaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Çağımızda ürünün çabuk, kaliteli ve seri üretimini makineler, çağın makinelerini üretmek için gerekli bilgiyi ise alanında nitelikli yetişmiş insan gücü üretmektedir. Bilginin üretiminde, nitelikli bilginin üretilmesi esas alın ması gelişmede zorunlu olmaktadır. Tüm bu nedenlerle çağımızda, insanlar edindikleri nitelikli bilgilerle, ürettik leri makinelerden ya da robotlardan yararlanarak; nitelikli üretimi gerçekleştirmektedirler. Nitelikli bilgi, insanın nitelikli yetişmesi ve yetiştirmesi ile gerçekleşir. İnsanın iyi yetişebilmesi, kendini gerçekleştirip, kanıtlayabilmesi, bireysel ayrıcalıklarına uygun hazır lanmış çağdaş eğitim programları ile gerçekleşir. Bu amaçla her bireyin bireysel ayrıcalıklarına uygun yetiştirilmesi, gelişmeleri ve üretken bireylere dönüşümleri; çağımızın eğitim sistemlerinde hedeflenmekle kalınmamalı; çağdaş eğitimin olmazsa olmazlarını oluşturmalıdır. Yine günümüzde teknolojinin gelişmesine paralel olarak yapay zeka ile ilgili yapılan çalışmalar artmaktadır. Ben bu konuda ülkemizde yapılan bazı bilimsel araştırmalardan alıntı yaptığım ve Çağımızın Ürünleriyle ilgili açıklamalar yapmayı okuyucularım adına borç bildiğim için bu bölümde açıklamalar yaparak, aslında günlük hayatta kullandığımız, hatta belki de robotlar ve yapay zeka konusunda bildiğiniz bir konuyu, yeri gelmişken ne kadar önemsememiz gerektiğini vurgulamaya çalışacağım.
Yine çağımızda dünyamızın bilim, teknoloji, bilişim, elektronik, sanayii endüstri vb. Birçok Alanda baş döndü rücü bir hızla geliştiği; bu gelişmelerle bağlantılı olarak her türlü kara, deniz ve hava araçlarının geliştirilmesi; çağa uyarlanarak insanlara yararlı hale getirilmesi zorunlu hale gelmesi Robotların ve Yapay Zekanın, Endüstri de 4.0, Tarım ve Çiftçilikte, Eğitimde, Sağlıkta, Lojistik ve Konaklamada ve yol bulma hizmetleri, Parekende Şirketlerin de, İntel Makine Görüşü Sistemlerinde, Montaj, Kaynak, Depo Güvenliği, Akıllı Şehirler vb. Yüzlerce alanda ve sektörde kullanılmasının önemini arttırmıştır. Depolama, büyük verileri işleme, yükleme, kimlik doğrulama, yetkilendirme, yapay zeka süreçleriyle bakım ve değerlendirmeleri ( IoT) gerçekleştirilir. Her Makine ve Robot KUKA ek bilgileriyle zenginleştirilir. Yapay Zeka Endüstride 4.0′ la Geleceğin Akıllı Teknolojileriyle, Robotlar Arası İletişim Makineleri bağımsız öğrenmeye kendi başlarına üretim yapma ve üretimin daha verimli hale gelme sini sağlamaktadır. Sonuç olarak günümüzde Güney Kore, Almanya, Japonya başta olmak üzere birçok ülkede özellikle sanayii başta olmak üzere yukarıda belirttiğim alanlarda Akıllı Robotlar kullanılmaktadır. Robotlar öğretilmiş işlemleri ve hareketleri, çok daha güvenli, hızlı ve ekonomik şekilde yapmak için tasarlanmış mekanik sistemlerdir. Robot teknolojisinin doğuşu, tehlikeli, kirli ve zor işleri insan yerine yapacak bir makine talebine dayan maktadır. 10.000 işçiye karşı 300 robot yukarda adı geçen ülkelerde kullanılırken, bizdeki sayının 9 ile 10 civarında olması bu alanda ne kadar geride olduğumuz gerçekliğini vurgulamaktadır.
Yapay Zeka, canlıların ve insanın davranış biçiminden esinlenerek, insansı davranışları gösterme, sayısal olarak mantık sağlama, hareket, konuşma ve ses algılama gibi pek çok yeteneği beraberinde taşıyarak; bu sayede yazılım ve donanım sistemleri bünyesinde barındırır. Özellik bakımından, canlı bir organizmadan yararlanma dan, tümüyle yapay araçlar ile oluşturulmakta ve insana özgü davranışlar ve hareket ler göstererek, makinelerin çalışma sistemiyle çalışan teknolojik bir özelliğe sahiptir. Sistemlerin modelleme çalışmasının, zeka bilim ve teknolojiyi bir araya getiren; insanların iş yükünü hafifletmesinin yanı sıra insansı özellikleri de kopyalayarak; kendisinde bir karakter ve düşünme yetisinin oluşmasına izin veren Yapay Zeka Üreticileri ileride yaşanabilecek sorunların oluşmasına da zemin hazırlamaktalar. Bu nedenlerle bir çoğunu okuyucularımın tanıdığı ve yaşamında her alanda kullandığı, Yaygın Robot Türleri hakkında çok kısa bilgiler vermek istiyorum.
Yapay zekâ, canlıların ve insanın davranış biçiminden esinlenerek, insansı davranışları gösterme, sayı sal olarak mantık sağlama, hareket, konuşma ve ses algılama gibi pek çok yeteneği beraberinde taşıyarak; bu sayede yazılım ve donanım sistemleri bünyesinde barındırır. Yapay Zeka, canlı bir organizmadan yararlanmadan, tümüyle yapay araçlar ile oluşturulmakta ve insana özgü davranışlar ve hareketler göstererek makinelerin çalışma siste miyle çalışan teknolojik bir özelliktir. Sistemlerin modelleme çalışmasının, zeka bilim ve teknolojiyi bir araya getiren; insanların iş yükünü hafifletmesinin yanı sıra insansı özel likleri de kopyalayarak kendisinde bir karakter ve düşünme yetisinin oluşmasına izin veren yapay zeka üreticileri ilerde yaşanabilecek sorunların oluşmasına da zemin hazırlamaktalar. Bu nedenlerle bir çoğunu okuyucularımın tanıdığı ve yaşamında her alanda kullandığı, Yaygın Robot Türleri hakkında çok kısa bilgiler verecek olursak,
Robot Türleri hakkında çok kısa bilgiler verecek olursak,
1- Veri ve Endüstri Robotları: Genelde “Öğrenmeyi Öğrenmektedir.” Ancak sümile ederek veri topla ma, aktarma ve robot etkileşimi işlevlerinde güçlükler ve bazı sorunlar yaşanmaktadır. Bunun giderilmesi ve ortadan kaldırılmasını sağlamada, çağımızda Optemize Edilmeleri ve Programlanmaları gerekmektedir.. 2- Sümülasyon Operasyon Teknolojisi, 3- Edge Ağ Geçidi, 4- Hücre Ağı Yöntemleri: Gerçek nesnelerin bilgileri mevcut durumda toplanır, birleştirilir, sıkıştırılır ve şifrelenir. Ayrıca Edge Ağ Geçitlerini mevcut üretim tesislerine kolayca entegre edebilir ve Edge üzerinden Bulut ile İletişim Kurabilmesi böylece onları yeni Diji tal Dünyaya bağlayabilir. Belirleyici gerçek zamanlı iletişim ve uzaktan bakım yapma sağlanabilmektedir. 5- Otomatik Yönlendirmeli Araçlar ve Otonom Mobil Robotlar 6-Sensörlü ve Kameralı Teknoloji Dona nımlı Robotlar: Farklı ortamlarda serbestçe dolaşan yönlendirmeli ve tanımlanmış malzeme, koli ve yükleri taşıma vb. işlevlerle insanların işlerini kolaylaştırmaktadır. Yani kısa zamanda daha çok işler yapılmaktadır. Ağırlıklı olarak endüstride kullanılan 7- Orta Ölçekli Makinelerden dijitalleşmenin öncüsü KUKA dır. Dijital Teknolojilerle üretimi birleştirerek, Endüstri Platformu oluşturarak; Endüstride 4.0 yakalayıp, gerçekleştirmeye katkı sunmaktadır.
Çağımızda Geleceği Belirleyecek ve Öncelikli Kullanılacak ve kullanılmakta olan Robotlar: 1-Shimon: Müzik dinleme, taklit etme, doğaçlama yapma ve el sallama özelliklerine sahiptir. Süreç içinde daha fazla özellik ve donanım yüklenebilir. Yüklenen binlerce şarkıdan esinlenerek, beste ve yeni müzikler yapan Robot Türleri de bulunmaktadır. 2- Restoranlarda Kullanılan Akıllı Teknolojiler: Turizm sektöründe kullanılan, Robot Resto ranlar, yiyecek ve içecek işletmelerindeki yemek, fiyat, servis, personel, atmosfer, deneyim, temizlik, Robot Gar son, Robot Aşçı ve akıllı uygulamaları, robotlar alarak; insan gücünün yerini almaktadır. 3-Biyonik Karınca lar: Hayvanlar Alemindeki ekip çalışması, işbirliği ve koordinasyonu, özellikle karıncalardaki Otonom Düşün meyi geleceğin fabrikalarına getiriyorlar. 4-Ocean One: Dalgıç ve dalış robotu olarak, tehlikeli bölgeye doğru inerken, operatörü yüzeyde eli bile ıslanmadan durarak bir bilgisayar ekranından gözlemleyip, mercan kayalıkları keşfede biliyor, denizdeki petrol kulelerini inceleyebiliyor, insanlar için riskli yerlere gidebiliyor. 5- Kullanılan Uygulama Alanlarına Göre Robotlar: Endüstriyel Robotlar, Ev Robotları, Tıbbi Robotlar, Eğlence Robotları, Uzay Robotları, Servis Robotları, Hobi ve Yarışma Robotları, Askerî Robotlar, Sanal Robotları sayabiliriz.
Ülkemizde üretilen Deniz ve Tarıma dayalı tüm ürün ve mahsulleri dikkatle toplamaktan, ambalajından, taşınmasına kadar, otomobil montajına ve ilaç dağıtımına kadar robotik çözümleri, çeşitli sektörlerde üretkenliği geliştirmekle kalmamakta, daha fazla esneklik sağlayarak, güvenliği artırmaktadır. Çağımıza ve geleceğe yönelik olarak her alanda geliştirilen robotların güçlü ve insan odaklı olarak üretimde yer alması sonucu öğretilmiş ve yüklenmiş işlemleri ve hareketleri verilen komutlar hızlı, güvenli, seri ve ekonomik olarak, sorunsuz yerine getir meleri sonucu; özellikle insanlar için tehlike arz eden ve insan sağlığını olumsuz etkileyen ortamlarda kullanımı nı kolaylaştırmaktadır. Yine insan zekasının ürününü oluşturan ve insanı taklit eden ve işlenen veriler ve üst düzey de bilişsel becerilerin yapılmasını sağlaması, bazı görevleri noksansız yerine getiren, Yapay Zeka bir çok alanda işleri kolaylaştırırken; insan zekasının üstünde mantıksal, matematiksel bilgileri öğrenmesi ve taklit beceri sinin yüksek olması nedeniyle, kontrolden çıkması ve denetimin yitirilmesi koşullarında; bazı risk unsurlarını ve etik sorunları nedeniyle temkinli yaklaşılmaktadır. Ancak yaratıcılık gerektirmeyen ve belli kalıplarda işlevlerin yüklenerek, akıllı uygulamaların işlendiği Robotlar ve Yapay Zekanın kontrolünün sağlandığı durumlar da sanayii, endüstri, turizm, lojistik, taşıma, teknolojide, özellikle eğitim materyalleri, uzaktan eğitim modellerinde vb. çok sayıda alanda kullanılmaktadır. Bu nedenlerle ülkemizin çağı yakalamasın da, ülkede bu türden Robot ve Yapay Zeka Teknolojilerinin geliştirilip, ilerlemenin ve özellikle endüstri alanlarında kullanılmasının çağı yakalamakla kalmayıp, geleceğin endüstrisinin oluşumunda katkısı yadsınamaz derecede büyük olacaktır.( Endüstrinin 4.0 olması)
Günümüz üretilen ürünleri seri, kusursuz ve çok daha kısa sürede üretmesi dikkate alındığında üretimde rekabet koşulları bakımından, robotlar ve yapay zekayı çok önemli noktalara taşımaktadır. Sanayinin her noktasında montaj, otomasyon, kaynak, otel ve restoranlarda, taşıma ve lojistik vb. çok sayıda alanlarda, ihtiyaç duyulmakla kalmayıp, birçok insanın yapacağı işleri daha seri, hızlı ve kaliteli yapacağı iş ve işlevlerden dolayı, tercih edilir ken, işsizlik sorunlarına sebep olacağı endişesini de birlikte taşımaktadır. Bu nedenlerle bu alanlarda çok hızlı olarak yatırımlar yapmak, çağımızda ve gelecek önem arz etmektedir. Robotlaşmaya çok hızlı bir geçiş yapılma ması halinde çağdaş ülkeler arasındaki aşılan mesafelerin telafisi imkansız hale gelebilecektir.
Sanayinin her noktasında ihtiyaç duyulan, taşıma, kaynak, montaj, yüzey işleme gibi uygulamalar başta olmak üzere, insan gücünün yapabileceği hemen hemen her işi yapabilen endüstriyel robotlar, Türkiye’nin gerçekleştirmeye çalıştığı endüstriyel ilerlemeyi ve ülkemizin gelecekte gelişmiş bir ülke olmasını sağlayacak sihirli anahtarlardır. Ne zaman ki Eğitim başta olmak üzere, Bilim Adamları yetiştiren Fen Edebiyat, Mesleki Teknik ve Teknoloji Liseleri nin programlarının Bilim, Teknoloji, Bilişim, Endüstri….vb. Alanlarda Çağımızın koşullarına hatta en az 20 ile 50 yıl ilerisine taşıyacak programları arttırarak, çağımızda gereksinim duyulmayan ve köhnemiş programların konten janlarını azaltarak Çağdaş Eğitim Sistemine geçtiğimizde, çağın teknolojileriyle donanmış, kaliteli iyi eğitilmiş her alanda Bilim Adamları, Teknisyenler, Teknikerler, Mühendisler ve Yüksek Mühendisler yetiştirilmeye başlandığında ülkemizin kısa sürece gelişip, kalkınarak; çağdaş ülkeleri yakalayacağını, bu yapıtımın yazımına başlandığı 1980 li yıllardan beri hep savundum ve savunacağım. Yine çeşitli makalelerimde ve bu yapıtta detaylı açıkladığım gibi Kuzey Kore den öcü gibi korkulduğundan bu ülkeyi şimdilik, dışarıda bırakarak, bilindiği gibi Almanya ve Japonya iki Dünya Savaşından yenik ve harap çıkmasına karşı; Eğitimlerinde Mesleki, Mesleki Teknik- teknoloji, İşe ve Hayata Hazırlayıcı Programlar sayesinde gelişmiş ve çağdaş ülkeler seviyesine gelmişlerdir. Bu ülkelerden ders çıkarmanın zamanı gelmedi mi? En önemlisi de Başbakanlığa bağlı DİK ” Devlet İstatistik Kurumu” DPT,( Devlet Planlama Teşkilatı” vb. kurumlar çağa uygun ve yeniden düzenlenerek; ülkemizde her alanda ne kadar Kalifiye Ara Gücü Elemanlarına ( Teknisyen, Tekniker), Mühendise; Ne kadar Öğretmene, ne kadar Hukukçuya, Ne kadar Sağlık Personeline vb. İhtiyaç var belirlemelidir. DPT bu verilerden yararlanarak, her türdeki liselerin alanlarına yönele cek öğrencileri 5 Yıllık Kalkınma Planları doğrultusunda belirlemelidir. Arz ve talebe göre liselere yönlendirilen bu öğrencilerin ihtiyaca uygun istihdamı sağlanmalıdır. (Mesleki Eğitimde örnek verildiği gibi yalnız devlet sektöründe değil özel sektörde de istihdamlarının sağlanacağı hususlar açıklanmıştır.) Kısaca İlköğretim sonunda ya da 9. Sınıflarda Yönlendirmelerde, DPT nin belirlediği ihtiyaç duyulan kontenjanlar arz ve talep dengesini sağlayacak biçimde yönlendirildiğinde; üniversite programlarındaki kontenjanlarda bunu göre belirlenip açılmalıdır. İhtiyaç duyulmayan diğer bir değişle yönlenmenin az olduğu programların Yükseköğretim programları buna göre sınırlan dırılmalıdır. Bu şekilde planlamalar yapıldığında Sınavlar ortadan kalkacak, bununla bağlantılı kurumlar işlevlerini tamamladığı için kapatılacaktır. Diğer bir değişle her düzeyde programdan, özellikle Mesleki, Mesleki Teknik-Teknoloji, Endüstri Programları öncelikli olmak üzere İşe Hazırlayıcı Programlarda en az Lise ya da Ön Lisans düzeyinde teknisyen ya da teknikerlere, robot teknolojisini kendi alanında kullanma becerisi kazanacağından, Diğer Programlarda Ön Lisans düzeyinde yardımcı personele ve ara gücü elemanlara ihtiyaç bulunduğu dikkate alınarak, istihdamı sağlanabilecektir.
ÇAĞDAŞ VE GELECEĞE UYGUN BAZI MESLEKLER
Yukarıda açıklandığı gibi eğitim sistemimizde içinde bulunulan çağa ve geleceğe uygun nitelikli, üretken ve yararlı bireyler yetiştirmenin yöntemi her çağda gelişen teknolojileri kullanabilen nesiller yetiştirmekten geçmek tedir. Çağa uygun ve her alanda bilim ve teknolojinin birleştiği ve çağa uygun teknolojilerin geliştirilme sinde robotlar, yapay zeka kadar, bunların kullanımını sağlayacak; her kademede kalifiye ara gücü elemanları, bilim adamları ve uzmanların yetiştirilmesi de önemsenmelidir. Ülkemizin tarıma uygun verimli toprakların bulunduğu bölgelerde, hangi tarım ürünlerinin daha kaliteli ve verimli yetiştirilmesi kadar, çağın bilim ve teknolojisi ile bir leştirildiği araçlardan ve yetişmiş insan gücünden yararlanması sağlanmalıdır. Eş söyleşiyle, bir bölgemizde tarı ma uygun verimli topraklar, akarsular ve ovalar varsa, bu yörede ağırlık TARIM ve Hayvancılığa önem verilip, uygun Meslek ve Mesleki Teknik ve Teknoloji Liselerinde ilgili Programlara yer verilmelidir. Tarım dendiğinde ürünün kaliteli ve üretken olması için buna uygun Tarım (Tarım Türlerine uygun alanların oluşturulduğu) teknisyenleri, teknikerleri ve mühendislerinin yetişmesini sağlayacak ortaöğretim ve yükseköğretim program larına o yörede ağırlık verilmesi esas alınmalıdır. Yani Meslek Liselerinde: İllerin Bulunduğu Bölge ve Yörelere uygun Programlara ağırlık verilmelidir. ( Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu vb. Zeytin ve Bağcılık yetiştirilmesine elverişli olan illerimizde Zeytin ve Bağ-Üzüm Üretimi ve Sanayii Programları; Narenciye Üretimi Programı ve Sanayii, Karadeniz Yöresindeki İllerde, Fındık, Tütün, Çay Üretimi, ve Sanayii, Doğu Anadolu Tarım Ürünleri ve Ağırlıklı Küçük ve Büyük Baş Hayvancılık, Arıcılık vb. Üretimi Programı, Önemli Ovalarımız Hububat- Tahıl Ürünleri Konya, Trakya, Çukurova Haran Ovası ve Diğer Birçok illerimizde yetiştirilmektedir. Akdeniz Bölgesi Çukurova- Adana’ da Pamuk, Güneydoğu Anadolu Gaziantep , Urfa’da Harran Bölgesi Fıstıkçılık,, Zeytincilik, Tarım Hayvancılık , Ege kıyıları çöküntü ovalarında Pamuk, Bu ovalar ve Amik Ovasında sebze ve meyveler, Bursa başta olmak üzere İzmit, Ankara, Sakarya, Bursa, Bolu ve Eskişehir vb. illerde İpek Böceği vb. Meslek Liseleri Programları oluşturulurken Ayrıca Türkiye’de İhtiyaç Duyulan Din Eğitimi ve İmam Hatip Programı, Adalet, Sağlık Programlarına yer verilmelidir. ( Her bölgede hangi ürünler yetiştirilmesi gerektiği planlı ve kaliteli olarak yetiştirici tüm önlemler alınmalı ve uygun mesleki, mesleki teknik liseler ve yükseköğretim programları açılmalıdır.)
Yine Mesleki Teknik Eğitim ve Teknoloji Liselerinde, Meslek Liselerindeki Bazı Programların Endüstrisi, Sanayisi ve Teknolojisi Programları oluşturulmalıdır. (Tekstil Endüstrisi Programı, Endüstriyel Tasarım, İklim Bilimleri, Veri Depolama ve Analistliği Teknolojileri, Zeytin Endüstrisi Programı, Kara, Hava, Deniz Ulaşım Araçları Sanayii ve Teknolojileri, Üzüm Ürünleri Teknolojisi, Zeytin Ürünleri Teknolojisi vb.) Programı; Tarım ve Tahıllarla ilgili:
Tarım+ Bilim= Tarım Bilimleri ve Üretimi ( Her ile uygun Değişik Programlar, Tarım+ Bilim+ Teknoloji= Tarım Bilimi Teknolojileri, ( Meslek ve Teknoloji Liseleri), Tarım+ Bilim+ Teknoloji+ Sanayii= Tarım Bilimi Teknolo jileri Sanayii; her ilin ve bölgenin koşullarına uygun açılmalıdır. Bu lise programlarından mezun olacak öğren cilerin sınavsız devam edeceği Yükseköğretim Programları ( Ön lisans, Lisans vb.)açılmalıdır. Bir Bölgede Yer Altı Zenginlik Kaynakları yani Demir, Krom, Bakır, Kurşun, Çinko, Gümüş, Uranyum, Bor, Boksit, Altın vb. madenlerin bulunduğu illerimizde: Madencilik+ Bilim+ Teknoloji+ Sanayii= Maden Türüyle ilgili Petrol, Doğalgaz, Demir ve Çelik Bilimleri Teknolojileri Sanayii gibi ( Çeşitli alanlar ve programlar açılmalıdır var olanlar çağa uygun geliş tirilmelidir.) Burada verilen örneklerle kalınmamalı, koşullara uygun farklı programların sayısı arttırılabilir. Yine Yenilenebilir Enerji Rüzgar ve Güneş Enerji Kaynakları Programları ve Sanayii ve Teknolojileri Programları oluşturulurken ve geleceğe uygun planlanırken; Ayrıca Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesindeki İllerde ve Denizlerimizin bize ait kıta sahalarından Petrol ve Doğalgaz Araştırma ve Çıkarma çalışmaları ve Bunlarla ilgili yan ürünlerin sanayii ve teknolojileri ile ilgili programlar oluşturularak zenginlik kaynaklarımızdan belirli bir süre yararlanarak, dışa bağımlılığımızı azaltabiliriz. Deniz Kenarlarındaki Yöreler ve İllerde: Deniz+ Bilim+ Teknoloji +Sanayii= Deniz Bilimi Teknolojileri Sanayii (Çeşitli Alan ve Programlar) Süreç İçinde Uzaya Seyahat ve Uzay Teknolojileri, Uzay Gezi Rehberliği ve Koordinatörlüğü vb. Çağdaş, gelişmiş ve kalkınmış bir ülkeye dönüştükçe, Medeniye yüzümüzü döndüğümüz için GELECEĞİN MEDENİYETİ olan UZAYA Yüzümüzü çevirmeliyiz. Uzaya seyahat ve hızlı uzay araçları ve Savaş veya dış tehditlere karşı ülkemizi korumaya yönelik Çağdaş Teknoloji ve Sanayii, üretim, geliştirme Teknolojileri vb. Bu mesleklere çağdaş teknolojik gelişmelere göre arttırılabilir.
Bilgisayar+ Bilim+ Teknoloji +Yazılım+ Sanayii= Bilgisayar Bilimleri Teknolojisi ve Yazılımı Sanayii ( DNA Biyo teknik ve Genetik Bilimleri Teknolojileri, Küçük ev aletlerinden, büyük ev aletlerine yani Makine ve Robotlara bunların yazılımlarına, Yapay Zeka Teknolojileri, sahip olacak her düzeyde kalifiye elemanların ve uzmanların yetişmesini sağlayacak her düzeyde ve seviyede okullar açılmalıdır.)Uzay+ Bilim+ Teknoloji+ Sanayii= Uzay Bilimi Teknolojileri Sanayii Tasarımcılığı. Nano Teknoloji Tasarım, Sanayii Teknolojileri, Bilgi ve Zeka Aktarımı Teknolojileri; Bu örneklerin ve bu örneklerle ilişkili olan alan ve programların yüzlercesini, binlercesini burada sıralamak istemiyorum. Taşrada ve Merkezde Oluşturulacak Kurullar ve Komisyonlar yörelerinin illerinin koşul larına uygun çocuklarını, yarının gençlerini elli yüz yıl sonrasının nesillerinin yetişeceği ve geleceğe uygun mesleki, mesleki teknik, teknoloji, madencilik, denizcilik, motor, elektrik, elektronik, iletişim, sanayii vb. programları kolaylıkla belirleyeceklerdir.
Kalkınmanın, gelişmenin, çağdaşlaşmanın ve çocuklarımızı GELECEĞE TAŞIMANIN yolu Her Bölgenin ve İlin koşullarına uygun, Çok Programlı Meslek Liseleri, Mesleki Teknik ve Teknoloji Lise Programlarının arttırıl masından, kısaca GELECEĞİN EĞİTİMİ’ nden geçmektedir…
KISACASI İYİ VE KALİTELİ EĞİTİLMİŞ YENİ NESİL VE GENÇ KUŞAKLAR YETİŞTİRİLMEİ YOLU İLE EĞİTİM ÜRETİM AMAÇLI YAPILANDIRILDIĞINDA… ÜLKEMİZİN GELİŞİP, KALKINMAMASI VE ZENGİNLEŞME MESİ İÇİN BAHANE KABUL EDİLEMEZ. ÜLKEMİZDEKİ MEVCUT OLAN TÜM KOŞULLARI LEHİMİZE ÇEVİRDİĞİMİZDE. DIŞA BAĞIMLI DEĞİL, KENDİNE YETEBİLEN; KENDİNE YETMEKLE KALMAYAN ÜRÜNLERİNE KÜRESEL PAZARLARDA ALICI BULABİLEN BİR ÜLKEYE DÖNÜŞMEK GÜÇ DEĞİLDİR…
Bu sanayii, endüstri ve teknolojilerden yararlanırken çevreyi, çevredeki canlılara ve özellikle insanlara, ekolojik dengeyi bozucu, tahrip edici her türlü enerji kaynakları ve atıkları zarar vermeyecek biçimde düzenlemekle kalın mamalı özellikle çoğu bölgelerimize uygun güneş başta olmak üzere ve rüzgarın bol olduğu dağlarımızda rüzgar enerjisi ve gelecekte uzay keşfedilip yeni yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunacağı zararsız ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesi de hedeflenmelidir.
Geleceğin Meslekleri konusunda McKinsey Global İstitute 2023 ortalarında yayınladığı raporda: Teknoloji, bilimsel, sosyal, ekonomik, çevresel ve kültürel gelişmeler son 100 yılda o kadar hızla koşu yor. Yapay Zeka 2030 yılına o kadar o kadar ilerleyecek ki günümüzdeki işlerin %30 yapay zekaca yapılacak. Analitik düşünce, düşünce ve öğrenme, dikkat becerisi, zeka becerileri, görsel hafıza becerileri kazandı rılması Geleceğin Mesleklerine uyumu kolaylaştıracaktır. Bu nedenle şimdiden çocuklarımızı bu alan larda geliştirmeli ve geleceğin mesleklerini hazırlamalıyız. Geleceğin en popüler bazı meslekleri: Aktüer ya Uzmanı: Ölüm, yaralanma, hastalanma, sakatlanma emeklilik , hırsızlık, deprem, kazalar, sel ve yangın afetleri risk değerlendirmesi, finansal kayıpları engelleme. Finansal Yönetici: Finansal Yönetim süreçleri ve Risk Değerlendirmesi, Epidemiyologlar: Toplumda ortaya çıkabilecek hastalıklar, sağlık koşulları ve kazaları araştırırlar. Finansal Yöneticiler: Mobil uygulama ve oyun geliştirme, alışverişten oyuna, güven likten bankacılığa ve müzik dinleme hizmetleri, Endüstriyel Veri Bilimci: Verileri toplar, üzerinde analiz ler yapar, online alışveriş ve dijital dönüşüm, Robot koordinasyon Uzmanı: Üretimde kullanılan robotla rın bakımından, onarımına, koordinasyonuna ve yeni beceriler kazandırılması, IoT Uzmanı: Nesnelerin internete bağlı yönetimi, akıllı binalarda akıllı aygıtlar, klimalar her şey uzaktan internetle bağlantısıyla yönetilmesi, Veri dedektifi: Nesnelerin interneti teknolojisinden, internet ağlarından elde edilen bilgileri çözümleyip analiz etmek, Veri Güvenliği Uzmanı: Ebeveynler kendilerini ve çocuklarını teknolojinin getirdiği sonuçlara, siber saldırılara karşı korumak ve önemli bilgileri gizlemek. Akıllı Şehir Uzmanı: Akıllı şehirlerden eve kadar, sensörlü alıcılarla elektrik, su, doğalgaz, internet vb. Donatılması arızaların görsel zekayla giderilmesi. Yapay Zeka Uzmanı: Yakın zamanda sağlık, teknoloji, üretim başta olmak üzere bir çok farklı yer ve alanlarda yapay zeka kullanılacağı için Yapay Zeka Uzmanlarına ihtiyaç arta caktır. Yapay zeka algoritmalarının geliştirilmesi, öğrenme modellerinin eğitimi ve uygulaması, farklı veri kaynaklarının analizi derin öğrenme, makine öğretimi teknikleri ve kullanma, karmaşık sorunları çözme, otomasyon görüntü ve ses tanıma, etik ve güvenilirlik teknolojilerinin kullanımıyla yüksek talep görecek mesleklerdendir. İklim Hava Durumu Kontrol Uzmanı/ Mühendisi: Hava durumu, iklim, seller, kuraklık, orman yangınında, Küre sel ısınmayı incelemek, çözümler üretmek. Sentetik Biyoloji Uzmanı: Dünyada ve ülkemizde en önemli besin kaynakları ( kırmızı ve beyaz et, balık ürünlerinin) ve beslenme zincirinin arttı rılması ve birçok canlı organizmanın yapay üretimi. Biyometrik Yüz Okuma: her insanın jest, mimik ve yüz hareketlerinin incelenerek, Biometrik yüz okuma ve profil tanılamada güvenlik güçleri, psikologlar, psikiyatrlar, işe alım uzmanları yararlanıp, kullanmaktadır. E–Spor Koçu: Oyunlardaki rekabet, çeşitlilik ve ödüller sporcu sayısını artırmakta, antrenöre, mentöre ve koça ihtiyacı arttırmaktadır. Motivasyon, kon santrasyon, çalışma disiplini, strateji ve etik becerilerinde çalışmalar. Blockchain Uzmanı/Geliştiricisi: Kripto Paralar, Bitcoinin altyapısını, teknolojisin gelecekteki konumunu kavrayıp, teknolojisine hakim ele manlardır. İnsan Kaynakları Uzmanı: Maaş belirleme, bordrolama, motivasyon, iş yükünü düzenleme, etkinlik düzenleme organizasyonu yönetme, işe alım, iş akdi feshi işlemleri yürütür. Ekoloji Uzmanı: İnsan ların ve diğer canlıların birbirleriyle ve çevresiyle kurduğu ilişkinin incelenmesi. Nüfus artışları, küresel ısınma, yaşam alanlarının azalması ve yok olması su kaynaklarına erişim gibi konularda çalışırlar. Mekat ronik Mühendisliği: Gelecekte yıldızı parlayacak mesleklerden biridir.. Otomotiv, robotik üretim, havacı lık gibi alanlarını kapsamakla kalmayıp, dünya genelinde ihtiyaç duyulan çok geniş bir yelpazede iş bulma olanağına sahiptirler. Metaverse Uzmanı: Teknoloji, robot çağının, diğer değişle Uzay çağındaki birçok gözde meslekleri bir araya getirerek, bir çatı altında birleştirecek geleceğin meslekleri arasındadır. Meta verse Araştırmacısı, Planlamacısı, Ekosistemi Geliştirici, Siber Güvenlik Uzmanlığı, Odaklı Donanım Geliştirici, Eğitmeni, Dünyası Tasarımcısı, Hikaye Anlatıcısı vb. Başında Metaverse olan alt dalları bu lunmaktadır. Prompt Mühendisi( Komut Mühendisi): Yapay Zeka Sistemlerinin geliştirilmesi. Kullanıcı tarafından verilen giriş ve çıkış komutlarının tasarımların da uzmandır. Sistemlerin üretimlerini ve çıktıla rını almayı sağlar. Yapay Zekanın en verimli komutlarla yönlendirilmesi ve ortaya verimli sonuçların çık ması becerilerini kazandırır. Uzaktan Çalışma Uzmanı: Pandemi, teknolojik iletişim araçlarının gelişmesi şirketlerin uzaktan hizmet vermesini yaygınlaştır maktadır. Uzaktan çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak, en iyi çalışma koşullarını belirleyip, çalışanların işbirliğini, verimliliğini uygun alt yapı oluştu rup, uygulayacak ve şirketlere danışman lık yapacak uzmanlara gereksinim vardır. GBT Uzmanı: GBT Modellerini anlamak, ayarlamak ve optimize etmek için derin bir anlayışa sahip olmak, kullanım durumları na uyarlamak özelleştirmek için verilerini yöneltme becerilerine sahip; dil modelleri kullanarak otomatik metin üretimi, dil anlama, metin tabanlı soru cevap sistemleri uygulamaları. Sağlık ve Yaşlı Bakım Uzman ları: Yüksek derecede empati, duygusal zeka ve insan ilişkileri gerektiren bu meslek, ayrıca derin anlayış ve şefkat gerektirir. Bireyler için bakım planları oluşturur, hastaların ruh halini ve sağlık durumunu dikkat le izler ve onlara güven ve huzur veren ortamlar hazırlar. Hastalarla kurdukları kişisel bağ sayesinde onla rın yaşam kalitesini arttırılarak, kendilerini iyi hissetmelerini sağlarlar. İnsan odaklı yapısı sayesinde tek nolojiden etkilenmeden ve asla yok olmayan meslektir. Zanaatkarlık: Marangozluk ve diğer benzeri Zana at Dalları yüksek derecede el becerisi, yaratıcılık, kişisel dokunuş ve el işi gerektiren meslekler, teknoloji den daha az etkilenecek mesleklerdir. Bilgisayarlar ve robotlar ustaların yaptıklarını tam olarak taklit ede mez bu nedenlerle bu tür meslekler her dönemde devam edebilir.
Çocuklarımızın doğuştan donanımlarıyla var olan bireysel ayrıcalıklarını geliştirmek ve gençlerimizin bireysel yetenekleri ve ayrıcalıklarına uygun, geleceğin mesleklerine yönlendirilmede adapte olmaları ve uyum sağlamalarında güçlükler yaşanmaması için ezber bilgilerin yüklendiği eğitim sistemlerinden vaz geçilmesi yeterli olmayacaktır. Bu nedenle her seviyede ki eğitim kademelerinde şimdi sayacağım mesleklerin alt yapısını kazandırıcı beceriler geliştirilmelidir. Analitik düşünce, problem çözme, öğren menin öğretimi; yetenek ve donanımlarına uygun her yaşta ve eğitim seviyesinde gerekli olan temel bilgi ve becerilere sahip olmaları ve teknoloji, bilişim ve internetin baş döndürücü ve beklenmeyen bir hızla gelişimine ayak uydurabilmelerini sağlayıcı, seviyelerine uygun zeka oyunlarından başlanarak, problem çözme, sorma, sorgulama, eleştirisel düşünce ve analiz edip çözüm üretebilme, yaratıcı düşün ceyle farklı çözüm yolları bulma, robotlarca zor olan sosyal ilişkiler, iş bitirici ve çözüm odaklı olmaya, iyi bir dinleyici olma ve empati kurmaya vb. Çok sayıda ve çok yönlü becerilere önceden hazır olmaları ve sağlam temeller atıldıktan ve yönlendirilmeye hazır olduktan sonra, lise programlarına yönlendirile rek, geçişlerinde; yetenek ve donanımlarına uygun meslekleri seçmeleri zorunluluk haline gelmektedir.
Yukarıda saydığım ve kısa bilgi verdiğim bazı meslekler ve lise programları dışında gelecekte popüler olacak, en çok para kazandıracak ve geçerli olacak meslekler: Genetik Uzmanı, 3D Yazıcı Uzman Mü hendisi, Veri Analizi Uzmanı, Robot teknolojileri Mühendisi, Giyilebilir Teknoloji Tasarımcısı, Dijital Yol Denetleyicisi, Geriatri ( yaş sağlığı) Uzmanı, Gerontoloji ( yaşlanmayı inceleyen) Uzmanı, Yazılım Geliştirici, Fizik tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı, Dijital Rehabilitasyon Uzmanı, Alternatif Enerjiler Mühendisi, Bilgi Güvenliği Uzmanı, Biyomedikal Uzmanı, Dijital İçerik Uzmanı, Drone Pilotu, Akıllı Bina Uzmanı, AR ( Arıtılmış Gerçeklik) Geliştirme Uzmanı, ARGE ( Araştırma ve Geliştirme Endüstri leri) Mühendis/ Uzmanı, Kentsel Tasarım Uzmanı, Etik Uzmanı, Kişisel Marka Danışmanı, VR ( sanal gerçeklik) Geliştiricisi ve Tasarımcısı. Meslekleri sayabiliriz. Çağdaş ve bilimsel gelişmelere bölgelerin, illerin ( Yöreler) koşullarına ve ihtiyaçlarına göre daha fazla sayıda mesleğin ortaya çıkması doğaldır. Bu nedenlerle, Ülkemizde özellikle Fen edebiyat Programları başta olmak üzere, geçerliliğini yitiren ve ihtiyaç duyulmayan programlarda, hatta gelecekte işe yaramayacak alanlar kapatılarak ya da arz talep ve ülke ihtiyaçları dikkate alınarak sınırlı kontenjanlar açılarak. Bunların yerine yukarıda saydığımız Çağdaş ve Geleceğe yönelik bilim dalları illerin ve bölgelerin koşulları ve özellikleri dikkate alınarak; bu mesleklerde diğer mesleki ve mesleki teknik eğitim programların da olduğu gibi Meslek Liseleri, Meslek Yüksek Okulları ve Üniversite Programları açılarak, her alanda Teknisyenler, Teknikerler, Mühendisler ve Uzmanların yetiştirilmesine yönelik programlar ve alt dalları; daha fazla zaman kaybetmeden açılıp, ülkemizin ihtiyacı olan ara gücü kalifiye elemanlar ve nitelikli uzmanlar yetiştirilmeli ve eğitim üretim ve ülke kalkınması için ülkemizin tüm kaynakları acilen, seferber edilmelidir.
Yine çeşitli makalelerimde ve bu yapıtta detaylı açıkladığım, Çin ve Kuzey Kore den öcü gibi korkulduğundan bu ülkeleri şimdilik, dışarıda bırakarak, bilindiği gibi Almanya ve Japonya iki Dünya Savaşından yenik ve harap çık malarına karşı; Eğitimlerinde Mesleki, Mesleki Teknik- Teknoloji, İşe ve Hayata Hazırlayıcı Programlar sayesin de gelişmiş ve çağdaş ülkeler seviyesine gelmişlerdir. Bu ülkelerden ders çıkarmanın, nitelikli elemanların dan yararlanmanın zamanı gelmedi mi? Halen Din Adamı yetiştirmeye ve çağdışı tarikat yapılanmaları na izin vermenin amacı nedir? Bunlar da yetmez gibi çağımızda işe yaramayan programlardan üniver siteyi bitirdiği halde iş bulamayan nesiller olmasına rağmen üretim değil tüketim toplumunu yetiştirme ye direnerek ve devam ederek; çocuklarımızın, gençlerimizin, gelecek nesillerin hem bugününü hem de geleceğimizi karartmaya devam mı etmeliyiz? Ayrıca çağdaş teknolojilere büyük paralar harcayarak dışa bağımlı olmaya mı devam mı etmeliyiz? Yoksa çağdaş teknolojileri üretecek liseden başlayarak, yüksek okul ve üniversite programlarında çağdaş programlara yer verecek, donanımlı ve nitelikli nesiller yetiş tirmeyi üreten ve kalkınan çağdaş bir Türkiye’ yi mi tercih etmeliyiz? En önemlisi de Başbakanlığa bağlı DİK “Devlet İstatistik Kurumu” DPT, ( Devlet Planlama Teşkilatı” vb. kurumlar çağa uygun ve yeniden düzenle nerek; ülkemizde her alanda ne kadar Kalifiye Ara Gücü Elemanlarına ( Teknisyen, Tekniker), Uzman Mühen dise; Ne kadar Öğretmene, Ne kadar Hukukçuya, Ne kadar Sağlık Personeline vb. İhtiyaç var ilçelerden, illere ve Türkiye Genelinde ihtiyaçlar belirlemelidir. DPT bu verilerden yararlanarak, her türdeki liselerin alanlarına yönelecek öğrencileri 5 Yıllık Kalkınma Planları doğrultusunda belirlemelidir. Arz ve talebe göre liselere yönlen dirilen bu öğrencilerin ihtiyaca uygun istihdamı sağlanmalıdır. (Mesleki Eğitimde örnek verildiği gibi yalnız devlet sektöründe değil özel sektörde de istihdamlarının sağlanacağı hususlar açıklanmıştır.) Kısaca İlköğretim sonunda ya da 9. Sınıflarda Yönlendirmelerde, DPT’ nin belirlediği ihtiyaç duyulan kontenjanlar arz ve talep dengesini sağla yacak biçimde yönlendirildiğinde; üniversite programlarındaki kontenjanlarda bunu göre belirlenip açılmalıdır. İhtiyaç duyulmayan diğer bir değişle yönlenmenin az olduğu programların Yükseköğretim programları buna göre sınırlandırılmalıdır. Bu şekilde planlamalar yapıldığında ( Üniversiteye geçiş yapacak gençlerimiz teknisyen olarak iş hayatına atılacağından, Açık Öğretimde daha üst programlara geçişlerle eğitimde fırsat eşitliği gereği kariyer yapmasına, uzmanlaşmasına olanak tanınacaktır. Mesleki, Mesleki teknik ve İşe Hayata Hazırlayıcı prog ramlarda bu ağırlıklı olarak yaşanacaktır Yukarlarda belirtiğim gibi bu oran en az %40 olacaktır. Diğer liseler den Kampuslar bünyesindeki Yüksek Okul Ön lisans, Üniversitelerin Lisans Programlarındaki kontenjanlar da arz talep durumuna göre yönelecekleri derslerin başarı ortalamaları dikkate alınacağından…) Sınavlar ortadan kalkacak, bununla bağlantılı bazı programlar ve eğitim kurumlar ( YÖK, ÖSYM vb.) işlevlerini tamamladığı için kapatılacaktır. Diğer bir değişle her düzeyde programdan, özellikle Mesleki, Mesleki Teknik-Teknoloji, Endüstri Programları öncelikli olmak üzere İşe Hazırlayıcı Programlarda en az Lise Düzeyi Teknisyen ya da Yükseköğretim Ön Lisans düzeyinde Teknikerlere, robot teknolojisini kendi alanında kullanma becerisi kazanacağından, Diğer Programlarda ( Sağlık, Adalet, Tarım, Ticaret, Turizm vb.) Ön Lisans düzeyinde yardımcı personele ve ara gücü elemanlarına ihtiyaç bulunduğu dikkate alınarak, istihdamları sağlanabilecektir. Yine mesleki ve işe hayata hazır layıcı programlarda zeytincilik, Fıstıkçılık, Aşçılık, Seracılık, Kuaförlük, Arıcılık, Marketçilik, Balıkçılık vb.)
Günümüzde Türkiye’ de robotlardan ağırlıklı Yedek Parça üretimi yaptığı ülkemiz, lojistik ve taşımaya ağırlık verildiği görülmektedir. Bununla kalınmayarak, Mesleki ve Mesleki teknik Eğitim, İşe Hayata Hazırlayıcı Prog ramlarda Kara, Hava ve Deniz araçlarında montaj, punta kaynak, yüzey işleme ve çapak alma gibi uygulama ların dışında süreç içinde ihtiyaç duyduğu endüstri, teknoloji, bilim, bilişim ve tarım- hayvancılık gibi alanlarla ilişkili Robotlar ve Yapay Zeka üretimine geçebilecektir. Bununla bağlantılı olarak, her alanda ve her düzeyde mezunu olacak her bireyin, istihdamları sağlanmış olacaktır. Eğitimin temel işlevi, tüketim toplumunu yetiş tirmek için değil üretim toplumunu yetiştirmek; amacını yerine getirmiş olacaktır. Bu amaçla teknoloji, sanayii, endüstri vb. alanlarda olduğu gibi tarım ve hayvancılıkta da çağdaş bireylerin yetiştirilmesi, diğer bir değişle bilim sel tarım ve hayvancılığın nitelikli teknisyen, tekniker ve mühendislerle gerçekleşeceğinin bilincinde olarak, buna uygun eğitim programlarının illerin, bölgelerin ve ülkenin koşullarına, arz ve talep dengesini karşı layacak biçimde planlanması, üretken, verimli ürünleri yetiştirecek kalifiye ve uzman bireylerin yetiştirilmesi, hedeflenip, esas alınmalıdır. Kısaca, Çağdaş eğitimde, çağın bilimsel ve teknolojik gelişmeleri dikkate alınarak, uygun düzenlemeler yapılmalıdır. Ülkemizde, yabancılara muhtaç olmamak için özellikle tarım ve hayvancılıktan başlayarak, her alanda, kendisine yeten hatta başka ülkelere ihraç eden ülke olarak, devamlılığı sağlamak için bilimsel ve modern tarım ve hayvancılığa geçmenin önem kazandığı dikkate alınarak, çağdaş teknolojilerden yararlanarak, üretimi arttırmak için çaba gösterilmelidir.
Dünya nüfusu arttıkça ülkemizdeki ekili toprakların, su kaynaklarının da öneminin artacağı göz önüne alınarak planlı, sistemli, çağdaş teknolojilerden yararlanmakla kalınmamalı; üreticileri destekleyici önlemler almak da dev lete düşün görevlerden olmalıdır. Her alanda gelişmemizin en belirleyici koşulu bilimsel yöntemlerle, ihtiyaç du yulan insan potansiyelinin de çağdaş yetiştirilip, çağdaş birey olarak bilgi ve davranışlar kazanması için, demok rasiyi ve insan haklarına inanan, özümse yen ve uygulayan, ülkesinin çıkarlarını kendi çıkarından önce sayan, koruyup, gözeten, ülkesini seven, demokratik, laik, sosyal ve hukuk devleti ilkelerini benimseyen, Atatürk’ ü görüş lerini, ilke ve devrimlerini kendine rehber edinen, bilimsel ve hür düşünce gibi erdem olan davranışları kazanmış ve eyleme dönüş türen üretken ve verimli ve demokrat bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmelidir. Tüm yukarda saydığım ve bilgi vermeye çalıştığım Robotlar, Yapay Zeka Teknolojilerinin, üretiminden, çağımız da en verimli şekilde kullanımına kadar; Eğitim Şuraları il Toplantıları, Bölge Toplantılarında Üniversitelerimizin her alanda yetişmiş deneyimli bilim adamlarından, eğitimcilerden yararlanmak esas olmalıdır. MEB TTK gönderilen raporlar da, görüşler, öneriler ve alınan kararlar acilen uygulamaya geçilmelidir.
Ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımadadır. Jeopolitik önemi dışında, akarsuları, çeşit çeşit madenleri ve iklimi vb. özellikleri ile dünyada ender özelliklere sahip bir ülkedir. Bu değişik özellikleri dikkate alınarak; eğitim sistemimizde yapılanmaya gidilmelidir. Çağın teknolojik ve bilimsel gelişmelerine uygun her bölgenin özel likleri ile bütünleşen ve her bölgenin, her ilin sosyal-ekonomik koşulları dikkate alınarak eğitimde yeniden yapılan malara ve düzenlemelere gidilmelidir. Yıllardan beri hükümetleri ve eğitim politikalarını belirlemede etken olan dış güçlerin ve yerli temsilcilerin, eğitim sisteminde yanlış ve ülke kalkınmasının yolunu tıkayan düzenlemelere dur deme nin zamanı gelmiş ve geçmektedir. Bu nedenle eğitim kurumlarının, bizzat o eğitim kurumunda görev alanlarca belir lenmesi ö nem kazanmaktadır. Hiçbir yabancı yapı, başka bir ülkenin gelişip ve kalkınmasını istese bile nereye kadar isteye bilir. Burada bir gerçeklikle ilgili bir örnek vermekte yarar görüyorum. Ülkemizin çevresindeki ülkelerin ta mamında petrol çıkarılırken, tüm bu ülkelerin ortasında kalan ülkemizde petrolün olmadığı ya da sınırlı sayıda illerde bulunduğu varsayımı. Ne kadar gerçekle bağdaşmaktadır. Takdir değerli okuyucularımın… Ayrıca ülke mizde boraks ve özel topraklarda çok sayıda maden çeşitliliği vardır, gelecekte teknolojilerde bu yeni ve bol miktarda olan topraklara ve madenlerle ilgili bilimsel araştırmalar yapılarak, yararlanılması için bile olsa, mesleki ve teknik eğitimin arttırılıp, geliştirilmesi önem kazanmaktadır.
Ancak ülkemizin üç tarafı denizlerle çevrili olması ve denizlerde çok sayıda ürün ve çeşitli madenler, petrol, doğalgaz bulunacağı dikkate alınarak; eğitim sistemimizde yapılacak düzenlemelerle, deniz kıyı larında bulunan illerimizde mutlaka Denizcilik Meslek Liseleri ve Mesleki Teknik Eğitim Liselerinden başlanarak, Denizcilik Bilimleri Akademileri ya da Denizcilik Bilimleri Üniversiteleri denize kıyısı olan tüm illerimizde acilen kurulmalıdır. Ülkemizin gelişip, kalkınmasının en önemli ayağı bu düzenlemeler olacaktır. Daha sonra her ilin koşullarına uygun programlara, başlangıçta % 25 ile 30 başlanarak, süreç içinde aksaklıklar giderilip, gelişmelere ve açılacak yeni programlara yer verilerek daha yüksek seviyelerde yeni program lar açılmalıdır. Bu gün geçerliliğini yitiren programların bir bölümü kapatılıp, sınırlı sayıda bırakılarak; bu mekanlar, yeni programlar için kullanılabilir. Şimdi bazı illerimizden kısa örnekler verilerek, diğer illerimizde benzeri düzenlemeler için fikir sahibi olunmasını sağlamak istiyorum.
“Dünya hızla değişiyor!” sıkça duyduğumuz bir klişe. Aslın da hızla değişen dünya değil, 21. yüzyılda sürekli yeniden tanımlamaya çalıştığımız yaşam tarzımız. Bu değişime, özellikle de teknolojinin getirdiği değişime, yetişmekte zorlandığımızı her gün hissediyoruz.
Ülkemizin 3 tarafı denizlerle çevrili bir yarım ada olması dikkate alındığında Denizlerimiz ve Mavi Büyüme ve Gelişme projesi kapsamında denizlerimizde mikrobiyal çeşitliliğin belirlenmesi ve deniz ortamındaki mikroorganizmalardan antimikrobiyal molekül eldesinin hedeflendiği projeler ile deniz araştırmalarına yenilikçi moleküler yaklaşımların ve biyoteknolojinin entegresi vb. konuların öncelikli olarak denizlerimizde yapılmış bilimsel araştırmalardan, deniz teknolojileri mühendisleri, dalgıçlar ve denizcilik bilimi ve üst düzeyde deniz bilimi uzmanlarından oluşacak ekipten yararlanarak, bilimsel araştırmalar yapılması ve denizlerimizdeki mevcut potansiyelin belirlemesi ve bu potansiyellerden yararlanmak için ne gibi çağdaş teknolojilerden yararlanılabilir vb. Hususlarında çalışmalar acilen başlatılmalıdır. Daha sonra Denizcilik Alanında Çağdaş teknolojileri hazır olmak için aşağıdaki programların açılması zorunlu olmalıdır. Denizcilik Geleceğin meslekleri altta ve aşağılarda kısa öz birleştir farklı kaynaklar olduğu için kısa öz önemlilerini harmanla:
Yine baş döndürücü bir hızla değişen dünyamızda ülkemizin bu değişimlerin gerisinde kalmamamız sonucu daha sonra zorlanacağımız ortadadır. Bu nedenlerle çağdaş teknolojilere uygun her alanda düzenlemeler yapmadan yani yaşam biçimine dönüştürmeden ülkemizin çağın gerisinde kalacak küresel dünyada rekabet ederek kalkınma olanağını kaybedecektir. Bu nedenle her çağda
çağdaş gelişmelere paralel hatta geleceğe uygun; ülkemizi geliştirmemiz gerçekliğinin bir gereksinimden çok kalkınıp uygar uluslar arasında yer almamızın temel taşlarını oluşturacağını sorgulamamız ve yaşama geçirmemiz zorunluluk haline gelmektedir. Sibernetik Uzay çağı koşullarında bir taraftan çağı yakalamamız gereksinimi diğer taraftan bu çağdaş ve teknolojik gelişmelere yaşam biçimlerinden başlanarak her alanda ayak uydurup, çağa uyum sağlama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.
Üç Boyutlu Yazıcı Teknolojisi: 3 boyutlu baskı teknolojisi, sanal 3 boyutlu nesnelerden gerçek nesneler oluşturmayı mümkün kılar. Bu sayede bir arıza durumunda gemi parçasının onarım amacıyla hızlı bir şekilde değiştirilmesi için 3 boyutlu yazıcıların kullanılması olasılığı da araştırılmaya devam eden bir konu olarak karşımıza çıkıyor.
Gemi İnşa ve Robotik Teknoloji: Son trendler, gemi inşa endüstrisinin robotiği, işçilerin kaynak, yüksekte çalışma vb. gibi tehlikeli işleri yapmasını önleme yöntemiyle birlikte bir verimlilik sürücüsü olarak kabul ettiğini gösteriyor.
Bunlardan en ilginci, geminin yüzeyinde otonom olarak gezinen ve pas ve diğer kirletici maddeleri püskürterek yüzeyi boyamaya hazırlayan örümcek robottur.
LNG Yakıtlı Motorlar: Sıvılaştırılmış doğal gazın gemiler için alternatif yakıt olarak popülaritesindeki artış, çevre dostu olması nedeniyle bu günlerde görülmektedir. Bu nedenle LNG yakıtlı gemi motorları pazarı gelişiyor yeni nesil gemi motorlarına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle LNG çözümü şu anda en iyisi ve sektör de bunu gerçekleştiriyor. LNG, çevre dostu bir yakıt olmasının yanı sıra dizelden daha ucuzdur ve bu da geminin zaman içinde önemli miktarda para tasarrufu yapmasına yardımcı olur.
Güneş ve Rüzgâr Enerjili Gemiler: Tüm petrol ve gaz rezervlerinin bir gün biteceği bir gerçek ama geçmişte kullanılan yelkenli gemiler kesinlikle geri dönmeyecek ancak gemi inşa endüstrisi, günümüzün zorluklarını göz önünde bulundurarak gemileri çalıştırmak için yenilenebilir enerji kaynaklarını (yani rüzgâr ve güneş) kullanmak için teknolojiler geliştirmeye çalışıyor. Dünyanın güneş enerjisiyle çalışan en büyük gemisi ‘Turanor’, dünyanın etrafını hiç yakıt kullanmadan dolaşan ve şu anda araştırma gemisidir büyük gemileri güneş panelleri veya sert yelkenler kullanarak yakıt tüketimini azaltmak için destekleyen birçok teknoloji geldi
Operasyonel verimliliği artırarak küresel ticarete büyük katkı sağlaması beklenen bu konulara ilişkin ulusal ve uluslararası örgütler ve akademik kuruluşlar tarafından çalışmalar yürütülmektedir. Bu çerçevede jeopolitik konumu ile Türkiye’nin de bu alanlarda çalışmalar yürüterek denizcilik ve yenilikçi teknolojiler konusunda öncü ülkeler arasında yer alma imkânı bulunmaktadır.
Otonom Deniz Araçları denizcilik sektörü gemilerin ilk kullanılmaya başlanmasından itibaren gemide var olan, geminin sevk ve idaresinde sorumlu tutulan insan unsurunu geride bırakmak yönünde girişimlerde bulunmaya başlamış ve bu girişimler sonucunda da otonom gemi/otonom deniz araçları kavramı gündeme gelmiştir. Otonom deniz araçlarıyla gerçekleştirilecek askeri faaliyetlere yönelik de DEHUKAM uluslararası alandaki gelişmeleri yakinen takip etmekte ve bu alanda projeler yürütülmesine
Sürdürülebilir ve Güvenli Gemi Geri Dönüşümü Türkiye’nin Dünyadaki beş ana gemi geri dönüşüm ülkesinden biri olması sebebiyle oldukça önem arz etmektedir. Gemi geri dönüşüm süreci eğer ki etkin bir şekilde işletilebilirse eskimiş bir geminin yapımında kullanılmış olan hemen hemen bütün parçalar farklı formlarda yeniden kullanılabilecektir
Denizcilikte Dijitalleşme Günümüzdeki teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin
sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu hareket edebilmek adına denizcilikte dijital dönüşüm hareketi başlatılmıştır. Bu dönüşüm esasen; i) geminin sefer ve taşıyacağı yüke ilişkin yönetim süreci ii) geminin seyir, yük taşıma ve yakıt tüketimi performansı iii) geminin bakımı iv) mürettebatın organizasyonel olarak yönetimi v) bilgi ve analiz vi) iletişim vii) emisyon kontrolü ve çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim olarak denizciliğe ait yedi temel alanı içeren oldukça kapsamlı bir dönüşümdür. otonom gemilerden yeşil yakıtlara kadar birçok alanda dönüşüm yaşayacak. Her şeyden önce yapay zekâ ve sensör teknolojileri sayesinde mürettebatsız gemiler test aşamasını geçti, uygulamaya geçiyor. Bu gemiler hem maliyet hem de çevre performansı açısından avantajlı. Uzaktan izleme merkezleri ve deniz trafik yönetim sistemleri gelişiyor. Otonom yükleme sistemleri ise drone tabanlı denetim ve gerçek zamanlı trafik optimizasyonu gelişmektedir. Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı
dijital ikiz ve simülasyon teknolojileri uzun zamandan bu yana gündemimizde. Gemi sistemlerinin dijital kopyalarıyla bakım, operasyon ve eğitim süreçleri sanal ortamda test edilebilecektir. Eğitim simülatörleri, gerçek zamanlı koşullara daha da yaklaşacaktır. Diğer yandan dijitalleşme arttıkça gemiler, limanlar ve lojistik zincirleri siber saldırılara açık hale gelmektedir. Siber güvenlik, denizcilikte ayrı bir uzmanlık alanı olarak öne çıkmaktadır. Gemi insanları gemilerde olduğu gibi karada da; limanlar, tersaneler, gemi işletme ve armatörlük firmaları, brokerlik, deniz sigortaları, sörvey firmaları, yatçılık, balıkçılık, yolcu taşımacılığı, Ro-Ro taşımacılığı vb. alanlarla birlikte denizciliğin ilgili idari kuruluşlarında çalışma olanaklarına sahip olabiliyorlar. r. Yardım Arama Kurtarma ve Acil Müdahale Otomasyon Sistemi
Dronlar birçok alanda kullanılmaktadır, yalnız doğal afetler yönünden incelendiğinde ne kadar yararlı oldukları anlaşılacaktır. Tabii savaş ve kötü amaçlı kullanımları bunun dışında tutuyorum.