Ülkemizde Psikolog ve Psikolojik Danismanlık Mesleği Sonlanıyor mu?

     Degerli Meslektaslarim,

     TBMM ‘de görüşülen Sağlık Bakanlığı Meslek Yasası, bu şekilde yasalaştığında; ülkemizdeki  Psikologluk ve Psikolojik Danışma Mesleğinin sonunu hazırlayacağını düşünüyorum.

     Uzun süredir bu mesleği icra eden deneyimli bir büyüyünüz olarak, bu sonuca nasıl vardığımı kısaca açıklama istiyorum.

            Yasa, psikolog ve psikolojik danışmanlık hizmetleri verebilmek için en az Klnik Psikoloji alanında  mastır yapılması,yasalaşsa dahi; kanuna uygun düzenlenecek ynetmelikte, makalemin en sonunda belirttiğim düzenlemeler, Psikoloji ve  PDR Lisans mezunrının kazanılmış haklarını koruyucu, bu alanın gelişimine katkı getirici düzenlemelerin yapılbileceğini umuyorum. En azından yalnız sağlık sektöründe değil diğer sektörlerde de görev yapan lisans mezunlarının deneyimlerini de dikkate alan düzenlemelere yer verilebilr.  ' PDR ağırlıklı eğitim sektöründe görev alıyor' Bu nedenle yönetmelik düzenlemesinde, derneklerin ve alandan meslektaşarımın, konuyu tartışmalarında ve gerekli duyarlılığı göstermelerinde yarar vardır.Öneri sunmadan, çaba göstermeden, katkısunmadan hazırlanan yönetmelikler. Objektif olamaz.

     Mevcut Durum

     Gecmiste yalniz hastanelerde görev alan psikologlara,  yillarca kendi meslekleri disinda “Müdür, Bas Tabip Yard vb” görevler verildi. Psikiyatistlerce, tıp mezunu olmadiklari icin kabullenilmediler ve psikolojik sorunlari olan hastalar “Danışanlar” yönlendirilmediler. Düsük maasla calistirildiklari yetmezmis gibi günümüzde döner sermayeden bile doktorlar gibi yararlanamamaktadırlar.

      Bu mesleğe ve mesleğin gelişimine önem ve katkı sunan akaemisyenlerin ve benim gibi uygulamada yıllardır bu mesleğe hizmet veren ve gelişimine karşı özel çabalar gösteren, deneyimli meslektaşlarım.Bu meslegin ülkemizde ve görev aldkları illerde tanitimi, önemi, gerekliliği, kitlelerce kabul görmesi ve özellikle çağımızda ne kadar  gecerli ve ihtiyaç duyulan bir meslek dalı olduğu; konularında yillarca mücadeleler verdik ve vermeye devam ediyoruz.” Ücretsiz TV.programlari, psikolojik danisma, terapi, bilimsel araştırma, psikolojik testler hazırlama,internetten mail yuluyla yada onlain hizmet, yardım ve terepi vb hizmetleri verdik.” Tam meslegimizin ne kadar önemli olduğu ve cagimizda her bireyin psikolojik danismaya ihtiyaci oldugu  toplumumuzca  anlasilmiya başlandi….

         MEB Bağlı okullarda, Psikologlar KPSS de başarılı olsalar bile; Eğitim Fakültesi çıkışlı olmadığı için Formasyon Eğitimi almadan atanamazlar.” Formasyon alma kolaylaştırılmalıdır”   PDR  Mezunlarının atanmasına karşın, “ Norm Kadro engeli nedeni ile 200-250 öğrenciye bir kadro ihdas edilmektedir. Özel sektörde en yaygın olan okul öncesi ve ilköğretim okullarında bu sayıdan az öğrencisi olan kurumlar PDR elamanı zorunlu olmasına karşın istihdam etmemektedirler.” Ayrıca Psikolojik Danışma Hizmetlerinin eğim sektöründeki önemi yeterince anlaşılmadığından, “Zorunlu personel istihdamını karşılamak amacıyle düşük maaşla çalışacak tercih edilmektedir.” Rehabilitasyon Merkezlerinde Psikologlar lehine, PDR aleyhine bir düzenleme bulunduğundan bu kurumlarda zorunlu olan “Psikolog, haftada 40 saat yada seans,  PDR haftada 9 saat ders/seans görevi yapabilmektedir. Bu nedenle, psikolog kadrosu tercih edilmekte, zorunlu hallerde ise PDR tercih edilmektedir.

   Hastane “Adalet Bakanlığı Çocuk Mahkemeleri ve Ceza Evler”, Psikoteknik Değerlendirme Merkezlerinde , Özel Psikolojik Danışma Merkezleri , NLP Merkezlerinde ağırlıklı psikolog görevlendirilmektedir. Mevcut yasada, psikolog ve psikolojik danışmanların görev alabilmelerinin önündeki tüm engeller kaldırılmalıdır. Dershane ve Kurslara gelince, Felsefe, sosyoloji vb. program mezunları Rehber Öğretmenlik sertifikası ile görevlendirilmekte, Psikoloji ve PDR mezunları tercih edilmemektedir. “Bu kurumlarda Psikoloji ve PDR, Felsefe,Psikoloji, Sosyoloji, Mantık dersleri ve rehberlik hizmetlerini birlikte yürütmektedirler.”

      Özellikle Özel Ögretim Kanunu ile egitim sektöründe kabul görmeleri yayginlasti.ve hastanelerde ise Psikolojik Test uygulayıcılığı yapan testörlere dönüştürüldü. “ Uygulamada, Terapi ve Psikolojik Danışma seans süreleri kısaltılarak, testörlük görevi dışındaki görevleri ellerinden alındı.”  Ancak, tüm bu olumsuzluklara karşı; yıllardır ağırlıklı saglik ve son on yılda egitim sektöründe önemi artmıştır.

      Bu gün Psikologlar, Devlet sektöründe Saglik, Adalet Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakaligi “Egitim Formasyonu alarak” bünyelerinde siınavla; Özel Sektörde Hastane, Psikoteknik Degerlendirme, NLP, Özel Egitim ve Rehabilitasyon Merkezleri gibi çok sayıda resmi ve özel kurumlarda görevlendirilmektedirler. Çalisma alanlari çok gibi görülse de her merkezde ve kurumda bir psikolog “Özellikle özel kurumlar” görevlendirildigi dikkate alindıginda; Fakültelerimizden daha önce mezun olanlar ve her yil mezun sayilari dikkate alindiginda; Psikologlarin bu kosullarda bile bosta kaldiklari, iş bulma güçlüğü çektiği dikkate aliındiginda, bu program mezunlari mevcut yasa sonrasi, lisans mezunlari psikolojik danisma, psikolojik test uygulama, terapi yapma vb görevleri yapamayacaklardir.

      Sağlık Meslek Yasası Neler Getiriyor

      Mevcut yasada bilineceği gibi  Psikoloji/PDR Lisans eğitimi üzerine Klinik Psikoloji alanında mastır yapanların, psikolojik danışma yada terapi yapabilmeleri ön görüyor. Bu alanda mastır yapanlar, kariyer yapmak için akademisyenli seçeceklerinden, sınırlı sayıda Klinik Psikologla, arz talep dengesi nasıl sağlanabilecektir?

     Ülkemizde, çağımızda en çok ihtiyaç duyulan “ Psikolojik Desteğe her insanın ihtiyacı bulunmaktadır”  Çok sayıda alt dalı olan Psikoloji Biliminin ve Psikolojik Danışma Hizmetleri tüm sektörlerde yaygınlaştırılması gerekirken, çok sınırlı bir hale getirilmesi düşündürücüdür. “Acaba, Ülkemizde ruh Sağlığı ve Psikolojisi sağlıklı olmayan toplum ve nesil mi yetiştirilmek isteniyor.?”

      Bana kalırsa kardeş programlar olan Psikoloji ve PDR Programları arasındaki tüm farklılıkları ve engelleri kaldırıcı ve bu alanların psikolojik hizmet veren her sektörde “Devlet ve Özel Sektörlerde “yaygınlaştırılmasının yolu açılmalıdır. Çünkü insan unsurunun görev aldığı her sektörde, insan makine olmadığına göre, Psikolojik Danışma Hizmetlerine gereksimi vardır

    Asıl amaç Psikoloji Bilimini ortadan kaldırmak, Psikolojik Hizmetler Mesleginin ve  Programlarinin sonunu getirmektir. 

      Bu yasa ile bu alanda, yillardir verilen emekler bosa cikarilmaya calisiliyor. İsin acisi, bu yasaya destek verenlerin, bizi temsil eden derneklerin ve bizim hocalarimizin olmasi düsündürücüdür. Kendi kişisel cikarlari ugruna lisans mezunu öğrencilerini harcıyorlar. “Biliyorlar ki bu alanda en az mastır yada doktora yapmış bu kişiler, bizleri devreden çıkarnca, tüm güç v yetki kendi tekellerinde olacaktır.” Yada Psikiyatrstlerdeki yetki  daha da arttıılarak “Psikiyatristler yoğun taleplere karşılık, ilaç yazmadan, tanı için test uygulaya ve tedavi için terapiye süre ayırabiliyorlar ya !….”

          Sağlık Yasası Komisyonlarında görev alan ilgililere Sağlıklı Bir Toplumun oluşumu için bu konuya gerekli duyarlığı göstermelerinin, Bir İnsanlık Borcu olduğunu, Millete karşı sorumlulukları olduğunu ve bu sorumlulukları yerine getirme duyarlılığını göstereceklerini, Değerli Akademisyenlere ise geçici çıkarlardan çok Mesleğin Etik ilkelerini dikkate alarak, kararlar alacağına inanıyorum.

       Cünkü, Saglik Bakanligi Meslek Yasasindaki, tanmlar geregi lisans düzeyinde egitim alanlar her sektörde ve psikolojinin alt dallarinin uygulama buldugu her alanda emsal teskil edeceginden; özellikle, Psikolojik Danisma Merkezleri, NLP Merkezleri, Psikoteknik Degerlendirme Merkezleri ve sirasiyle diger setörlerde, Psikologluk mesleginin sonunu getirilecektir.  Yasada, yasadan önceki kazanilmis haklar korunsa dahi “Daha önce mezun olan Psikoloji ve PDR mezunlari psikolojik danisma yapabilmeleri” Bir süre sonra bu meslegin sonu gelmezse bile, bu meslek de, ele düsecektir. “ Bosta kalmamak icin çok düsük bir maasla çalismak”

Mevcut yasa yürürlüğe bu şekliyle girerse, kazanılmış haklara dokunulmamış olsa dahi     “ Kanun yürürlüğe girmeden mezun olanların psikolojik danışma yada terapi yapabilme yetkilerinin olması” uzun bir süreç dikkate alındığında yada yakın gelecekde; “10-15 yil sonrası bir sürecte” bu meslekte diğer meslekler gibi geçersiz hale gelecektir. Bu alanın lisans mezunları da issizler ordusuna dahil edileceklerdir.

         Bu sonuca nerden vardığımı merak diyorsanız. Sağlık Meslek Yasası’ da  Klinik Psikologların yada alanda mastır yapanların, psikolojik danışma yapabileceklerinin düzenlenmesi, şu anki arz talep dengesini karşılayamayacaktır. Yasa sonrası, neler olabileceği konusunda bir fikir edinmeniz için şu an ve gelecekteki olası gelişmelere dikkat çekmek istiyorum. Değerli meslektaşlarımın, meslek örgütlerinin “Özellikle üyelerini sahipsiz bırakan Psikologlar Derneği ve bu konuda yetkisi sınırlı PDR Derneği “ Yetkililerinin ve bunlara alet olarak “Psikolog, PDR kısır çekişmesi içinde olan psikolog meslektaşlarımın”  dikkatlerini cekmek istiyorum.Bir an için kendilerini değil de çağımızda geçerli hale gelen psikoloji dalının geleceğine odaklanmalarını davet ediyorum. Bu iki programda, farklı fakültelerin programı da olsa, her iki program da Psikolojik Hizmetleri içerdiği için kardeş programlardır. Her ikisi de psikolojinin alt dalları ile ilgili temel bilgileri içeren dersleri almaktadırlar ve, lisans  düzeyinde eğitim almaktadırlar. “ Daha önceki makalelerimde ayrıntılı belirttim.Her iki programda, çok küçük farlılıkları görüp,tartışıken , bu iki psikoloji programının ortak özelliklerin bir kenara bırakıyorlar. Burada tartışılması ve karara varılması gereken, kimlerin psikolojik danışma yapabileceğinin, yani lisans mezunlarının psikolojik danışma yapma hakkının korunarak, yasada yar almasıdır. Psikoloji/PDR alanı mezunları ve yetkililerinin uzlaşarak,meslek yasasında bu konunun netleştirilmesini, tartışmaya açıyorum.

    Bu yasada, Psikolog yada Psikolojik Danisman ünvanlarinin netleştirilmesi, ilgili lisans programı mezunlarının yapabilecekleri görevlerin tanimlamalari belirlenebilir.Ancak bu meslegin gelisimini önleyip, sonunu getirmek yerine cagimizde her alanda gecerli bir meslek olmasinin önündeki engeleri kaldirici bir düzenleme yapilmamalidir

Yasa çıktıktan sonra, kısır tartışlar kimseye yarar getirmeyeceği gibi yasanın geriye dönüşü olmayacağı unutulmamalıdır. Böyle bir yasal düzenleme ile Psikolojik Hizmet veren bazı kurumlarda  Psikiyatrist görevlendirilmesin yada süreç içinde alanda uzmanlaşanlar “mastı,doktora” görev almasın anlamına asla ve asla gelmemelidir. Her meslektaşım, daha kaliteli ve daha etkili danışma için uzmanlaşmayı ve uzmanların görev almasını destekler, amacımız insana hizmet odaklı olması nedeni ile insan sağlığı tüm çıkarların önünde gelmelidir.Ayrıca , psikolojik danışma hizmetleri ekip çalışması ile daha ileri noktalara gideceği ortadadır. Olanak olsa da bir kurumda görevli tüm psikologlar, psikolojinin tüm alt dallarında uzmanlaşsın. “Böyle bir olanak olmadan, uzmanlaşmanın psikolojik danışma hizmetlerinde kriter ve ön koşul olarak alınması hayaldir. Ütopyadır.

    Makalenin devamıı okumak ve aynı konuda diğer makaleler çin Ana sayfa ve tüm makaleleri tıklayınız.